Tuzak E-Mail Zincirleri !

[megabros]

Tuzak E-Mail Zincirleri !

Internette, posta kutulari arasinda dolasan yardim, dua, uyari vb. amaçli e-postalarin çogunlukla uydurma oldugunu ve kötü amaçlarla üretildigini biliyor muydunuz?

 ˜Bismillahirrahmanirrahim, La havle vela kuvvete illa billahi aliyyil azim. Allahumme inni esabet ya kadümü ya daimü yasekde yeus yabudu ya semedü ya hayyümü ya kayyümü yazel celali vel ikram feinte cihan fevui hasilla hala ihake ilahu aleyni teveknül tüve hüve rabbilazim. Yüce Allah bu duayi 1251 yilinda birine nasip etmis. O kisi bunu 7 kisiye dagitmis ve zengin olmus. Sonra bu dua bir fakirin eline geçmis; fakat o inanmayinca evi yanmis. Bir kadinin eline geçmis ve o da inanmamis; onun da çocugu ölmüs. Bu dua kimin eline geçerse 7 kisiye dagitsin, ne isterse olur. Duayi 7 gün içinde 7 kisiye gönderirsen istegin gerçeklesecek. Dagitmazsan basina felaketler gelecek¦

Ikinci cümlesinden itibaren çogu hiçbir anlam ifade etmeyen saçma sapan kelimelerden olusan bu ve buna benzer bir ˜dua size degilse bile arkadasinizin e-posta adresine gelmistir. Ya da, çocugu kanser olan ve tedavi masrafini bir sirketin ödeyecegini, onun için de ˜bu mailin en az 3 kisiye gönderilmesi gerektigini, Inanmazsaniz asagidaki numarayi çevirip sorun diyen yazilar¦ Microsoftun para dagittigini, bu e-posta ne kadar çok kisiye gönderilirse o kadar komisyon verilecegini, MSN Messengerin ˜ücretli olacagini, bunu engellemek için çok sayida kisiye e-mail gönderilmesini isteyen yazilar... Zincir mailler olarak isimlendirilen ve kartopunun çigi meydana getirmesi gibi internette ese dosta gönderilerek herkesin haberdar olmasi saglanan bu mesajlar neyi amaçliyor? Dünyanin her tarafinda internet kullanicilarina ulasan bu maillerin çikis yeri neresi? Bu tür mailler insanlari nasil etkiliyor? Aksiyon, e-posta kutularini ˜kirleterek insanlarin kafasini karistiran bu konuyu uzmanlara sordu.

GENÇLER, IDDIA AMAÇLI ÜRETIYOR

Insanlarin zaaflarini sömürme maksatli olusturulan ilk zincir e-postasi Amerikan patentli. Gerçeklik payi olmayan bu tür e-postalarin ilki 1988 yilinda ABDde gönderilmis. O tarihten günümüze de yüzlerce benzeri türedi ve milyonlarca internet kullanicisina ˜davetsiz misafir oldu. Bu maillerin yazilis amacinin insanlarin dikkatini çekmek, zaaf noktalarini kullanarak duygulariyla dalga geçmek oldugunu belirten psikolog Alanur Özalp; bunlari çogunlukla gençlerin internette dolasima soktugunu söylüyor: Kisilerin dikkatini çekecek ve kimsenin kayitsiz kalamayacagi bir metin hazirlayip e-posta yoluyla herkese gönderiyorlar. Ve bu metnin çok sayida kisi tarafindan dagitilacagi konusunda iddialasiyorlar. Içerikleri tamamen hayal ürünü bilgiler ihtiva eden zincir maillerin birçok çesidi var. En çok ragbet görenler ise yardim, dua ve panik/sansasyon amaçli olanlar.

Burcu Çelenk, e-posta adresine gönderilen bu tarz metinleri arkadaslariyla paylasmasini yogun is temposu içerisinde kendini rahatlatmak için yaptigi bir faaliyet olarak nitelendiriyor. Bunlara inaniyor musunuz? sorusunu ise Belli sayida kisiye gönderdigim takdirde dilegimin kabul olacagini söyleyenlere inanmiyorum; ama yine de gönderiyorum. Yardim isteyen ve bilgi veren mailleri de faydali olur diye arkadaslarimla paylasiyorum. diye cevapliyor.

Yardim amaçli üretilen e-postalardaki duygu sömürüsü hikayeleri çok tanidik: Mutlu bir babanin kanser hastasi dünyalar güzeli kizinin tek kurtulusu ameliyat olmasidir; fakat bu ˜çok masrafli bir ameliyattir. Merhamet sahibi bir sirket (!) bunu karsilayacaktir; lakin bir tek sarti vardir: Bu mail olabildigince çok sayida kisiye ulastirilmali!.. Tabii ki bu tür e-postalarda adi geçen sirketlerin bundan haberi bile yok. Sirketler dertlerini anlatana kadar e-postalar dünyanin her tarafina dagilmis oluyor. Bunlarin en mühim özelligi ˜tercüme olmalari. Bir babanin çigligi basligiyla internette dolasan ve kanser hastasi kizinin kurtulmasi için yardim isteyen yüzlercesinden biri olan 29 yasindaki isimsiz babanin e-postasini okudugunuzda bir seylerin yanlis oldugunu hissedebiliyorsunuz. Hasta kiziyla arasindaki duygusal bag resmedilirken kurulan cümleler Hollywood filmlerinden kotarilmis gibi. Tanri bizi bir çocukla kutsadi ibaresinin bile yer aldigi bu e-posta nedense dogrulugundan süphe duyulmadan dost ve tanidiklarla paylasilabiliyor. Kisa bir arastirma sonucu bu mailin Ingilizce bir yardim metninin birebir tercümesi oldugu çok rahat bulunabiliyor. Bu tür maillere karsi uyari amaçli kurulan http://hoaxbusters.ciac.org adresli sitede bu tip onlarca metin yer aliyor. Ve hepsinin ortak basligi: Eger bu metni silerseniz sizin kalbiniz yok demektir!

BIR MAIL PAYLASTIM, HAYATIM DEGISTI!

Özel bir sirkette mühendis olarak çalisan Mesut Arslan, e-posta adresine gelen bir babanin çigligi yazisina kayitsiz kalamaz ve Benim de bir katkim olsun diyerek adres listesindeki herkese bu metni gönderir. Fakat gönderdigi e-posta, imza olarak kullandigi sirket ismi, telefon numarasi vb. bilgileri içerdigi için bir anda bu acikli mailin faili durumuna geliverir. Üzerinden bir buçuk yil geçmesine ragmen gelen telefonlarin haddi hesabi yoktur. Yardim olsun diye gönderdim; ama yaptigima pisman oldum. O acili babanin ben oldugumu zanneden onlarca insan da cebime mesaj atti; sirketimi aradi; acimi paylastiklarini, yardim etmek istediklerini belirttiler. Çok rahatsiz oldum.

Zorda kalmislara, yardima muhtaç kisilere elinden geldigince yardimi esirgemeyen insanlar, oturdugu yerden ese-dosta e-posta göndererek yapilacak yardimi ise ˜dogal olarak hiç geri çevirmiyor. Psikolog Alanur Özalp, bu tür gerçek disi mailler sebebiyle insanlarin yardimseverlik duygularinin sömürüldügünü, kandirildigini hisseden kisilerin de yardima gerçekten muhtaç insanlara ihtiyatla yaklasarak çekingen davranacaklarini vurguluyor.

 

Bilgi Toplumu Teknolojileri Gazetesi Yazi Isleri Müdürü Beliz Kudat da ayni noktaya isaret ediyor: Zincir iletilerin en kötü tarafi; kullanicilarin internete bakis açisini olumsuz etkilemesi. Herhangi bir virüsün meydana getirecegi zarardan, çesitli güvenlik yazilimlariyla korunmak mümkün. Ama zincir e-postalarla kisilerin rencide olan, sömürülen insan duygularinin telafisi çok zor.

ESKININ HURAFE MEKTUPLARI ÇAG ATLADI!

Yillar önce evlerdeki posta kutularina, kapi önlerine birakilan ˜esrarengiz mektuplar oldukça revaçtaydi. Kimin yazdigi, niye yazdigi belli olmayan bu ˜felaket tellali mektuplar halk arasinda bir hurafe çilginliginin ve korkunun yasanmasina yol açiyordu. Kimi el yazisiyla, kimi de fotokopiyle çogaltiliyordu bu mektuplarin. Onlarin günümüzdeki muadili ise internet üzerinden gönderilen zincir e-postalar. Bu duaya inanmayan ve 44 kisiye göndermeyen kisilerin evleri yandi, çocuklari öldü, soylari kurudu benzeri ifadelerle insanlar korkutularak kafalari karistiriliyor. Dinî altyapisi zayif birçok insan için bu türden yazilar panik ve paranoyaya sebep oluyor. Alanur Özalp, bu konudaki bir hatirasini, Psikolojik sikintilar yasayan bir hastam, bir gün telasla beni aradi; tatilden yeni geldigini ve e-posta kutusunda 7 gün içerisinde tanidiklarina göndermezse basina çok büyük belalarin gelecegini bildiren bir mail bulundugunu; ama tatilde oldugu için gönderemedigini söyledi. Hastam kaygili bir sekilde ˜Acaba simdi göndersem olur mu? Basima bir musibet gelir mi? diye sormustu. diye anlatiyor ve ekliyor: Tahmin edemeyeceginiz sayida insan bu tür yazilardan olumsuz etkileniyor. Psikolog Özalpe göre psikolojisi ve inanci zayif kimi insanlar baslarina gelen en ufak bir olumsuzlugu bu tarz yazilara bagliyor ve bunalima bile girebiliyor.

Yardim talep eden ve dua dagitimi isteyen e-postalarin haricinde, insanlari paranoyakça düsüncelere sevk edebilecek e-postalar da internette zincir mail olarak dolasiyor. Bunlarin en bilinenleri; içeceginin içerisine uyku ilaci atilip uyutulan ve buz dolu küvette gözlerini açtiginda böbreginin çalindigini fark eden kurban; sinemaya gittiginde AIDSli bir hastanin koydugu ignenin üzerine oturup virüs kapan kisi; yanlis ilaç yüzünden hayati kararan hastalarin hikayesi. Bu tür uydurma bilgiler içeren e-postalarin bir amaci da toplumda paranoyak ruh halinin, korkunun, güvensizligin yayginlasmasini saglamak gibi görünüyor. Tercüme olan bu maillerin de çikis yeri Amerika. Fakat insanlar kendi çevrelerinde böyle durumlarin yasandigini hayal ediyor ve birbirlerini haberdar etmek için bu e-postalari gönderiyor. Alanur Özalpe göre bunlari hazirlayanlar patolojik bir hastaliga sahip, hayattan istedigini alamamis, insanlar tarafindan kandirilmis kisiler. Amaçlari ise diger insanlari da kendi ruh hallerine ortak etmek, sikintiya s****k.

AMAÇLARI, ADRES PAZARLAMAK

Aksiyon Dergisi Bilisim Editörü Yasin Kesen, konuya farkli bir yaklasim getirerek uyduruk e-posta mesajlarini baslatanlarin çogunlukla öyle büyük ˜idealleri veya hastaliklari olmadigini söylüyor. Çogu kez tek amaçlari, onbinlerce e-posta adresini toplayip CDler halinde pazarlamak diyen Kesen, Ben dahil listendeki herkese gönder ibaresi olan mesajlarin bu maksadi hemen ele verdigi görüsünde. Bir titan zinciri gibi her defasinda ilk baslatana da ulasan e-postalarin gönderilen adresler bölümündeki adresler toplanarak saglikli bir arsiv olusturulmus oluyor. Bu islemi daha hizli yapmak için de çok basit programlar var. Metin yiginlari içerisindeki e-posta adreslerini seçebilen program, binlerce sayfalik bir metni kisa sürede tarayarak adresleri kullanima, yani ˜satisa hazir bir liste haline getirebiliyor.

E-posta kutusu çöplüge dönen internet kullanicilarinin bilinçli ve seçici olmasi gerektigini belirten Kesen, Mail kutusuna düsen her mesaji okuyanlar, bunlarin kaynagini ya da gerçeklik derecesini sorgulamadan herkese gönderip bütün dostlarinin zamanini çaliyor. diye ekliyor. Psikolog Alanur Özalp de bu tür mesajlarin hemen silinmesini tavsiye ediyor.

Aslinda onlarin dilinden konusursak, Bu haberi ne kadar çok kisiye gönderirseniz, internet korsanlarinin isini o kadar zorlastiracak, dostlarinizin kandirilmasina engel olacaksiniz. Ama gönderdiginiz adreslerin çalinmamasi için tedbir almak sartiyla!...

Ismail Ipek (Istanbul Müftü Yardimcisi): BU ˜GÜNAH ZINCIRINE KIMSE GIRMESIN

Zincir e-postalar konusunda görüslerine basvurdugumuz Istanbul Müftü Yardimcisi Ismail Ipek, kötü niyetli bu tür girisimlerin kesinlikle ciddiye alinmamasi gerektigini vurguluyor: Insanlari korkutan, ürküten, muallakta birakan, ˜acaba basima bir sey gelir mi diye düsündürerek bir seyler yapmaya zorlayan bu tür mailleri ciddiye almamak gerekir. Islam dininde böyle bir uygulama ve hüküm yoktur. Bunlar yanlis, bos ve lüzumsuz islerdir ve dinimizce bos islerle ugrasmak günahtir. Bu günaha kimsenin girmesini istemiyoruz. Bunu bitirmenin yolu; buna alet olmamaktir. Böyle bir maille karsilasan kisi korkmasin, endiselenmesin, bunun dinle bir alakasinin olmadigini bilsin ve sakin ola ki bir baskasina gönderme yanlisina düsmesin. Bu tarz seyler günahtir ve bize yakismiyor. Islamin bizden istedigi seyler belli; her sey açik açik beyan edilmistir. Bunlar Müslümanlarin kafasini bulandirmak için ortaya atilmis lüzumsuz islerdir.

 

Saygilar.

megabros2010-04-07 03:47:15